Në Serbia po rikthehet ideja e shërbimit të detyrueshëm ushtarak. Por për shqiptarët e Lugina e Preshevës kjo nuk është thjesht çështje ligji apo detyrimi qytetar. Është rikthim i një plage të pambyllur historike — kujtimi i dhjetëra të rinjve shqiptarë që hynë në kazermat e Ushtrisë Popullore Jugosllave dhe u kthyen në arkivolë.
Janë 135 shqiptarë që humbën jetën gjatë shërbimit ushtarak në APJ në vitet ’80, shumica në rrethana të errëta dhe kurrë të zbardhura. Për familjet shqiptare këto nuk ishin “aksidente” apo “vetëvrasje”, por pjesë e një sistemi diskriminues që shqiptarët i trajtonte si element të padëshirueshëm dhe të dyshimtë.
Pas demonstratave të vitit 1981 në Kosova, klima anti-shqiptare në ish-Jugosllavia u ashpërsua ndjeshëm. Brenda APJ-së shqiptarët përballeshin me presion politik, përçmim etnik dhe izolim sistematik, ndërsa shumë raste të vdekjeve të tyre mbetën të mbuluara nga heshtja institucionale.
Edhe sot:
- nuk ka hetime serioze;
- nuk ka hapje arkivash;
- nuk ka përgjegjësi institucionale;
- dhe nuk ka drejtësi për familjet e viktimave.
Kjo është arsyeja pse rikthimi i shërbimit të detyrueshëm ushtarak në Serbia ngjall mosbesim të thellë tek shqiptarët. Sepse plagët e së kaluarës nuk janë mbyllur kurrë.
Discussion about this post