Në debatet publike për prejardhjen e popujve të Ballkanit shpesh dominojnë emocionet dhe interpretimet politike. Megjithatë, burimet akademike të periudhave të ndryshme ofrojnë një pamje më të ndërlikuar dhe më objektive.
Një ndër to është studimi “Etnogeneza Južnih Slovena” i etnologut serb Tatomir P. Vukanoviq, botuar në vitin 1974 në Serbia. Në këtë punim autori trajton prejardhjen historike të popujve sllavë të jugut, përfshirë edhe Malin e zi.
Çfarë shkruan autori për malazezët?
Në pjesën kushtuar malazezëve, Vukanoviq shkruan se:“Popullsia mesjetare sllave në trojet malazeze, në fazat e para të zhvillimit të saj, mbështetet kryesisht në etnogjenezën me fiset ilire të këtyre krahinave.”
Po ashtu ai shton se populli malazez, gjatë zhvillimit historik, ka përthithur edhe grupe të tjera etnike dhe baritore ballkanike.
Trashëgimia kulturore sipas autorit
Në të njëjtin studim thuhet se në kulturën materiale, zakonet dhe besimet e malazezëve bashkëkohorë ruhen elemente të shumta të trashëgimisë ilire, të bartura përmes proceseve të gjata historike.
Kjo nuk përjashton komponentin sllav, por tregon se etnogjeneza është proces kompleks dhe shumështresor.
Përmendja e elementit arbëror/shqiptar
Në kapitujt e tjerë të punimit, autori përmend edhe ndikime arbërore në disa fise historike të Malit të Zi, duke i lidhur me procese të përzierjes etnike në shekuj.
Pse është i rëndësishëm ky burim?
Ky studim është me interes sepse:është shkruar nga një autor serb, është botuar në vitin 1974, pra para polemikave moderne identitare,përdor gjuhën e etnologjisë klasike të kohës, pranon kompleksitetin e prejardhjes së popujve ballkanikë
Përfundim
Qëllimi i referimit ndaj këtij burimi nuk është të mohohet askush, por të tregohet se edhe literatura serbe ka pranuar se identitetet në Ballkan nuk janë të thjeshta dhe lineare.
Historia serioze nuk ndërtohet me slogane, por me burime. Dhe burimet flasin më qartë se polemikat.
Discussion about this post