Tradicija etničkog čišćenja (I)

Zahvaljujući pobjedama ruske vojske (1876-78) koja je oslo­bodila od Turaka Bugarsku, dobila je Srbija južnu oblast (Toplicu) koja je bila naseljena Albancima. Iako je bila obavezna, po odredbama kongresa, da zatečeno stanovništvo štiti, srpska vlada je uputila vojsku i policiju u tu oblast i tako, oružjem, proćerala Albance sa svojih imanja. Od sredine 80-tih godina 19. vijeka na tom prostoru su naseljavani Crno­gorci, sa ciljem da oni štite Srbiju od Bugara, Turaka i Albanaca. Vasa Čubrilović, u projektu “Iseljavanje Arnauta”, koji je podnio Srpskom kul­turnom klubu (7. III 1937), govori o tom progonu Albanaca iz Toplice kao primjeru koji treba da služi za dalja čišćenja. U sela koja su kompaktno naseljena Albancima, kaže Čubrilović, “treba najpre ubaciti Crnogorce, kao ljude drske, nasrtljive, bezobz­irne, koji će svojim ispadima prisiliti ostatak Arnauta da se sele, a onda dovoditi koloniste iz drugih krajeva”. Crnogorce, kao “drske, nasrtljive, bezobzirne” trebalo je upućivati da obave čišćenje i pripremu terena za doseljavanje srpskog stanovništva. S tom istom motivacijom su kolonizira­ni Crnogorci u Vojvodinu, nakon dr­ugog svjetskog rata. Neki od njih pu­cali su, bez povoda, na Mađare koji su, zaplašeni, lijegali u kanale, đe bi ostajali po cijelu noć.

1. Čubrilović ističe kao pozitivnu činjenicu da je Toplica, “nekad ozl­oglašeni Arnautluk”, u ratovima 1912-1918, dala Srbiji “najbolji puk, II gvozdeni”!

Osim navedenog predavanja V. Čubrilovića, u Srpskom kulturnom klubu podnijeto je više projekata o potrebi i načinu progona neslovenskog stanovništva sa područja koje je zamišljeno kao jezgro “velike” Srbije. Za to čišćenje neslovenskog stano­vništva uziman je kao negativan prim­jer srpska feudalna država iz doba Dušana Nemanjića, koji je bio uzalud izvršio osvajanja teritorija na kojima živi neslavensko stanovništvo: “…o Dušanovim ranije osvojenim oblasti­ma danas nema ni pomena. Međutim, krajevi u koje su nas Turci silom preselili, pa smo ih nacionalno osvojili, i danas su naši”. Ovaj stav je preuzet iz jednog predavanja episkopa Nikolaja Velimirovića (1935) u kome kaže da se Dušan “udaljio od svetosavskog ideala, stvorio je imperiju i time pripremio propast otadžbini, tj. nar­odnoj državi”, što znači da u jednoj državi, da bi bila trajna, narod mora biti homogen. Episkop Velimirović je, znači, mislio da su u Raškoj prije Dušanovih osvajanja živjeli samo Srbi. Nikolajeva formulacija sadrži poziv na etničko čišćenje u Jugoslavi­ji.

Razradom strategije genocidnog etničkog čišćenja bavilo se više autora koji su podnosili svoja saopštenja u Srpskom kulturnom klubu, od 1937. do početka II svjetskog rata. Upoznavanje sa dijelom te građe značajno je, jer na taj način postaje jasniji sadašnji osvajački srpski rat, koji je vođen i vodi se – pritiscima i najsavremenijim oružjem, od Kosova, preko Crne Gore, Vojvodine, Hrvatske i Bosne. Vojno-policijska promjena vlasti izvršena je u Vojvodini i Crnoj Gori, čiji je vojni kadar poslužio za najprljaviji rat, od Vukovara do Dubrovnika, a prisilnijem doseljavanjem pravosla­vaca iz Bosne i Hercegovine želi se izmijeniti demografska struktura cr­nogorskog stanovništva i riješiti po­litičko pitanje Crne Gore onako kako su zamislili tvorci Memoranduma SANU.

Dokumenta koja su ovđe navede­na nalaze se u Arhivu Vojno-istorijskog instituta u Beogradu.

“Monitor”, god. 4, br. 155, Podgorica 8. X 1993, str. 28-29; br. 156, 15. X 1993, str. 28-29.

/antenam/

nastavičese