Petnjicë, Bihor – 15 mars 2026
Marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe trevës së Bihorit nuk janë të reja. Ato kanë rrënjë të thella historike që lidhen me jetën shoqërore, kulturore dhe politike të Sanxhakut dhe viseve shqiptare. Veçanërisht gjatë periudhës së Luftës së Dytë Botërore, kur Bihori u përball me një nga tragjeditë më të mëdha të historisë së tij, ndihma dhe solidariteti nga shqiptarët e Kosovës dhe viseve të tjera shqiptare luajtën një rol të rëndësishëm në mbrojtjen e popullsisë lokale. Megjithatë, pas luftës dhe ndryshimeve politike në Jugosllavinë socialiste, kontaktet institucionale dhe kulturore ndërmjet këtyre hapësirave pothuajse u ndërprenë për dekada të tëra. Pikërisht për këtë arsye, takimi i zhvilluar në Petnjicë në mars të vitit 2026 u perceptua nga shumë pjesëmarrës si një moment simbolik i rikthimit të urave të bashkëpunimit mes Kosovës dhe Bihorit.
Në qendrën e Bihorit, në Petnjicë, u zhvillua një ngjarje me rëndësi të veçantë simbolike dhe kulturore për marrëdhëniet ndërmjet Kosovës dhe kësaj treve historike të Sanxhakut. Pas më shumë se tetë dekadash, në këtë pjesë të Bihorit u realizua një takim dhe vizitë e përbashkët me përfaqësues nga Kosova, duke shënuar një hap të rëndësishëm drejt rikthimit të bashkëpunimit kulturor dhe shoqëror mes dy hapësirave që historikisht kanë qenë të lidhura ngushtë.
Ky takim u zhvillua në atmosferën e muajit të Ramazanit, përmes një iftari të përbashkët, i organizuar me iniciativën e Bošnjačkog kulturnog centra “Sandžak”, përkatësisht të drejtorit të këtij institucioni kulturor Almir Muratović, në bashkëpunim me shoqatën “Kosova për Sanxhakun”, të kryesuar nga Ismet Azizi.
Në delegacionin e shoqatës “Kosova për Sanxhakun” morën pjesë edhe Prof. Dr. Fahrush Rexhepi, deputet i Parlamentit të Republikës së Kosovës, si dhe Ali Daci, nënkryetar i kësaj shoqate.
Në iftarin e organizuar në Petnjicë morën pjesë edhe përfaqësues të institucioneve lokale dhe qytetarë të shumtë të Bihorit, ndër ta edhe kryetari i Komunës së Petnjicës, Samir Agović.
Një takim që ringjalli kujtesën historike
Në fjalën e tij, drejtori i Bošnjačkog kulturnog centra “Sandžak”, Almir Muratović, falënderoi përfaqësuesit e shoqatës “Kosova për Sanxhakun” për bashkëorganizimin e këtij iftari në Petnjicë, duke theksuar se lidhjet ndërmjet boshnjakëve të Malit të Zi, Bihorit dhe Sanxhakut me shqiptarët e Kosovës janë shumë më të vjetra se kalkulimet politike të kohëve të sotme.
Ai theksoi se:
“Mes boshnjakëve të Malit të Zi, Bihorit dhe Sanxhakut dhe shqiptarëve të Kosovës ekziston një lidhje që është më e vjetër se kalkulimet e sotme partiake. Ajo është ndërtuar mbi përvojën e përbashkët historike të popujve tanë – në kohë të mira dhe në kohë të vështira. Ky takim është vetëm një hap drejt ripërtëritjes së marrëdhënieve vëllazërore ndërmjet popujve të këtyre trevave dhe Kosovës.”
Pjesëmarrësit theksuan se Petnjica dhe Bihori historikisht kanë qenë një hapësirë ku ndërthuren kultura dhe tradita të ndryshme, dhe se ruajtja e këtyre lidhjeve është një vlerë e rëndësishme për të ardhmen e rajonit.
Simbolika e dhuratave dhe trashëgimia kulturore e Bihorit
Në kuadër të këtij takimi u shkëmbyen edhe dhurata simbolike që reflektojnë respektin dhe lidhjet kulturore ndërmjet dy hapësirave.
Shoqatës “Kosova për Sanxhakun” iu dhurua një punim unik i realizuar me teknikën tradicionale të endjes së “Bihorskit ćilim”, një nga elementet më të rëndësishme të trashëgimisë kulturore të kësaj treve. Ky punim është realizuar nga NVO “Bihorski ćilim”, ndërsa vetë aftësia e endjes së këtij qilimi është e mbrojtur si pasuri kulturore jomateriale e Malit të Zi.
Nga ana tjetër, kryetari i shoqatës “Kosova për Sanxhakun”, Ismet Azizi, i dhuroi nikoqirëve librin e tij “Aćif ef. Bluta – Velikan Sandžaka”, një vepër që trajton jetën dhe rolin historik të një prej figurave më të rëndësishme të Sanxhakut në periudhën e Luftës së Dytë Botërore.
Ky shkëmbim simbolik dhuratash u vlerësua si një shenjë respekti dhe një urë kulturore mes Kosovës dhe Bihorit.
Fillimi i një kapitulli të ri bashkëpunimi
Pjesëmarrësit në këtë takim theksuan se ngjarje të tilla duhet të shndërrohen në një traditë bashkëpunimi ndërmjet institucioneve kulturore, shoqatave dhe intelektualëve nga Kosova dhe Sanxhaku.
Takimi në Petnjicë u perceptua si një moment simbolik i rikthimit të urave të komunikimit dhe bashkëpunimit mes Kosovës dhe Bihorit, ura që për dekada të tëra kishin mbetur pothuajse të harruara.
Pas më shumë se 80 vitesh mungesë të kontakteve të tilla zyrtare, kjo ngjarje shënon fillimin e një kapitulli të ri në marrëdhëniet kulturore dhe shoqërore mes këtyre hapësirave.
Discussion about this post