Çfarë nënkupton “Diaspora”?
Termi diasporë është një nocion modern dhe gjithëpërfshirës, i përdorur gjerësisht në: dokumente shtetërore, politika publike, studime shkencore, strategji kombëtare.
Diaspora përfshin të gjithë shqiptarët jashtë vendit, pa dallim: nëse kanë emigruar për arsye ekonomike, politike apo historike;
nëse janë brezi i parë, i dytë apo i tretë; nëse janë të lindur jashtë, por ruajnë lidhje kulturore, gjuhësore apo identitare me vendin e origjinës.
Në këtë kuptim, diaspora është një koncept institucional, që trajton shqiptarët jashtë si kapital shoqëror, kulturor dhe politik.
Çfarë nënkupton “Mërgata”?
Ndryshe nga diaspora, mërgata është një term tradicional dhe emocional, i rrënjosur thellë në përvojën historike të shqiptarëve.
Ky nocion lidhet kryesisht me: emigrimin ekonomik, sakrificën personale, punën e rëndë në mërgim, mbajtjen gjallë të familjeve në atdhe përmes remitancave.
“Mërgata” zakonisht përfytyron brezin e parë të emigrantëve, ata që u larguan me valixhe në dorë dhe me mendjen gjithmonë në vendlindje. Është një fjalë që mbart mall, dhimbje, krenari dhe përkatësi.
Dallimi thelbësor
Diaspora është term strategjik dhe zyrtar, i përshtatshëm për politika shtetërore dhe analiza afatgjata.
Mërgata është term emocional dhe shoqëror, që flet për përvojën njerëzore të emigrimit.
Sot, institucionet përdorin termin diasporë, ndërsa shoqëria vazhdon të flasë për mërgatën. Të dy termat bashkëjetojnë, sepse i shërbejnë qëllimeve të ndryshme.
Nuk është çështje se cili term është “më i saktë”, por në çfarë konteksti përdoret.
Kur flasim për politika, përfaqësim, votë, identitet afatgjatë – Diaspora
Kur flasim për sakrificë, mall, kontribut ekonomik e shpirtëror – Mërgata
Në fund të fundit, diaspora shqiptare është ndërtuar mbi sakrificën e mërgatës. Njëra nuk kuptohet pa tjetrën.
/dardaniapress.net/
Discussion about this post